Zaburzenia osobowości - ich rodzaje i przyczyny

Dowiedz się jak psychologia opisuje i rozumie zaburzenia osobowości

ZABURZENIA ROZWOJU OSOBOWOŚCI to względnie trwałe objawy zachowań nieprzystosowawczych. Nieieprzystosowanie objawiać się może w czterech sferach: poznawczej, społeczno-emocjonalnej, w relacjach z ludźmi, w aktywności (w zachowaniach). Pojawiają się w ciągu życia jednostki natomiast rozpoznaje się je najczęściej dopiero między 16 a 18 rokiem życia. Zaburzeniom osobowości towarzyszyć mogą inne zaburzenia, np. nastroju czy lękowe. Osoby cierpiące z powody tych zaburzeń mogą przejawiać także szereg różnych objawów najczęściej depresyjnych lub nerwicowych. Zaburzenia osobowości rozpoznaje się u6% do 9% populacji.PRZYCZYNY ZABURZEŃ OSOBOWOŚCI są pochodną następujących grup czynników:

• BIOLOGICZNE, ale nie chorobowe czynniki to gen, neuroprzekaźniki, temperament – mogą predysponować, czynić jednostkę podatną/odporną na rozwój zaburzeń.
• PSYCHOLOGICZNE – charakter przeżyć, doświadczeń (Przykre przeżycia, doświadczenia – gdy są stałe, uporczywe prowadzą do z. o.). Psychika człowieka w ciągu życia rejestruje wszystkie przeżycia, doświadczenia i ta grupa przeżyć, doświadczeń jest istotnym elementem kształtującym psychikę, osobowość człowieka.

Wedle Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób DSM- IV zaburzenia osobowości można podzielić na:

• Osobowości niezwykłe i ekscentryczne
• Osobowość schizotypowa – utrzymujący się wzorzec braku zdolności społecznych oraz interpersonalnych Wyrażonych przez ostry dyskomfort i ograniczenie zdolności tworzenia bliskich związków jak również poprzez zaburzenia poznawcze i percepcyjne oraz ekscentryczność zachowań
• Osobowość paranoiczna – brak zaufania i podejrzliwość wobec innych oraz interpretacja ich motywów jako wrogich – nie chętnie zwierza się innym
• Osobowość schizoidalna – wycofanie z relacji społecznych i ograniczony zakres ekspresji emocji w sytuacjach międzyludzkich – brak przyjemności czerpanych z bliskich relacji z innymi – wybiera aktywności samotnicze – niewielkie zainteresowanie doświadczeniami seksualnymi
• osobowości ze skłonnością do teatralności, nadmiernego reagowania emocjonalnego i niestałości
• osobowość aspołeczna – brak poszanowanie i pogwałcenie praw innych ludzi – niezdolność do porządkowania się normom społ. – brak poczucia winy – wielokrotne dopuszczanie się kłamstwa – impulsywność, niezdolność planowania – brak troski o bezpieczeństwo własne i innych – agresja, bójki… - brak odpowiedzialności(praca)
• osobowość histrioniczna – nadmierna emocjonalność i poszukiwanie uwagi – musi się znajdować w centrum uwagi - nagłe zmiany i płytka ekspresja emocji – stale korzysta ze swego wyglądu zewnętrznego W celu zwrócenia na siebie uwagi – dramatyzowanie, teatralność – podatność na sugestie (uleganie wpływom innych)
• osobowość narcystyczna – potrzeba bycia podziwianym – brak empatii – przesadne poczucie doniosłości – przekonanie o własnej „nietuzinkowości” i niepowtarzalności – poczucie posiadania spec. praw – wykorzystywanie innych w celu osiągnięcia własnych celów – często zazdrości innym lub uważa że inni mu zazdroszczą – zachowanie się arogancko i wyniośle
• osobowość Borderline – chroniczne uczucie – wybuchowość złości, gniew (powtarzające się bójki) – brak stabilności w relacjach interpersonalnych. –stały w obrazie własnego „ja”- szaleńcze wysiłki aby uniknąć porzucenia- zaburzenia tożsamości – impulsywność – powtarzające się groźby samobójcze.
• osobowości przebiegające z lękiem
• osobowość unikowa – zahamowania społeczne – nadwrażliwość nadwrażliwość na negatywną ocenę – niechęć do angażowania się w relacje z innymi ludźmi – niechętnie podejmuje ryzyko osobiste
• osobowość zależna – potrzeba doznawania czyjejś opieki prowadzący do uległości – trudności w podejmowaniu decyzji – potrzeba innych osób by wzięły odpowiedzialność – trudności w wyrażaniu sprzeciwu – trudności w inicjowaniu przedsięwzięć – robi bardzo wiele by uzyskać miłość, troskę i wsparcie
• osobowość anakastyczna – jednostkę pochłaniają szczegóły, reguły, listy, porządki - nadmierne poświecenie się pracy – jest aż nadto sumienna, skrupulatna i nieelastyczna – niechętnie zleca zadania innym przejawianie skąpstwo w wydatkach na siebie